Uiteindelijk word je toch wie je zelf bent!

Onlangs presenteerde de Onderwijsinspectie het rapport ‘De Staat van ons Onderwijs’. Grootste aandachtstrekker in dit rapport was dat ons onderwijs kansenongelijkheid in de hand werkt. Kinderen van laagopgeleide ouders vinden moeilijk de weg naar de hogere regionen in onderwijsland, terwijl bij kinderen van hoogopgeleide ouders net zolang op leerkrachten, scholen, bijlessers en Citotrainers wordt ingepraat, ingewerkt en geïnvesteerd dat zij wél op die Havo’s en VWO’s terecht komen.

De dagen erna verengde het debat zich onmiddellijk naar de Cito-Eindtoets. De toets is jarenlang optioneel geweest, scholen/ouders kregen de mogelijkheid om er gebruik van te maken. Toen RTL enkele jaren geleden met rankings aan de slag ging en Staatssecretaris Dekker met predicaten als ‘excellente school’ aan kwam kakken, werden die Citoscores een soort statussymbool. Tel daarbij de perverse financiële prikkel op die scholen in het voortgezet onderwijs krijgen wanneer er leerlingen afstromen (soort boete voor leerling die op lager niveau uitstroomt dan hij binnenkwam) en de strenge selecties die deze scholen daarom soms deden aan hun poort op basis van diezelfde Citoscores en een monster is geboren. Niet voor iedereen een monster trouwens; De bijlesbureaus en Citotrainers boerden uitstekend. Toetsgestuurd onderwijs is wat mij betreft geen onderwijs. Het verschraalt en maakt het onderwijs van binnenuit kapot. Het brengt slechts focus op datgene wat de toets van een kind vraagt, terwijl er zoveel meer belangrijke talenten en eigenschappen zijn om te ontwikkelen.

Vorig jaar werd de Centrale Eindtoets (deze hoeft niet perse van Cito te zijn) verplicht gesteld door het duo Bussemaker/Dekker en onder druk van het onderwijsveld naar april verplaatst in plaats van februari. Hierdoor zou de nadruk liggen op het advies van de leerkracht en de druk van de eindtoets worden afgenomen. Bij een hogere Citoscore dan het advies van de leerkracht is de school verplicht om het advies nog eens te heroverwegen, terwijl een lagere Citoscore geen gevolg heeft. Na een jaar blijkt dat het advies van kinderen van hoogopgeleide ouders vaker naar boven wordt aangepast, dan het advies van kinderen van laagopgeleide. Zorgwekkend, maar geen reden om terug te keren naar het eerder gecreëerde monster, temeer omdat het geen oplossing biedt voor de kansenongelijkheid.

Wat mij betreft gaat onderwijs om het streven naar zelfontplooiing. De focus op centrale toetsing als de Heilige Graal binnen het onderwijs zal er weer voor zorgen dat bijlessen en naschoolse trainingen steeds belangrijker worden. Qua aanbod zal Taal en Rekenen met een minimaal vleugje Wereldoriëntatie de boventoon voeren en dan vooral natuurlijk die dingen die belangrijk zijn in die eindtoetsing. Aan kansenongelijkheid zal het weinig veranderen, want die geldverslindende bijlessen en Citotrainingen zijn natuurlijk niet voor iedereen te betalen. Leren voor de toets in plaats van leren voor het leven.

Veel belangrijker is de vroege selectie die we in ons onderwijs hebben ingebouwd. Aan de hand van 79 Cito-toetsen (beginnend bij de kleuters) beginnen we onze voorselectie op 5-jarige leeftijd, waarna na een karrenvracht aan toetsen op 12 jarige leeftijd de Eindtoets een belangrijk oordeel velt over de rest van je schoolcarrière. Nederland is met deze vroege voorselectie een lelijk eendje. De hunkering naar kengetallen en meetbare quasikwaliteit zorgt ervoor dat leerlingen veel te vroeg in hokjes gestopt worden. Tegenwoordig ook nog eens hokjes waar lastig uit te komen is, want het stapelen van diploma’s wordt ook steeds lastiger, mede door het segregerend voortgezet onderwijs. Kon je vroeger na je Mavo gerust je Havo-diploma halen en na je HBOopleiding nog een Universitaire graad, al deze stapelmogelijkheden worden binnen ons onderwijsstelsel steeds moeilijker.

Geef kinderen tijd om te groeien. Onderwijs moet er op gericht zijn om kinderen tot zelfontplooiing te brengen. Zelf leren hoe je het beste leert, met de leerkracht als professional steeds op de achtergrond natuurlijk. Zelf ontdekken waar je interesses liggen, zelf je talenten gaan erkennen en herkennen. Zelf leren hoe je relaties aangaat met mensen om je heen en uiteindelijk de belangrijkste persoon in je leven leren kennen, accepteren en lief hebben: Jezelf! In mijn 7-8 hing altijd een Loesje-poster achter in de klas: ‘Uiteindelijk word je toch wie je zelf bent’. Dat is toch het minste waar we binnen het Nederlands onderwijs samen naar zouden moeten streven! Uiteindelijk word je toch wie je zelf bent!

JAN @janvandeven81 

  • Beoordeel dit item
    (3 stemmen)
  • Gepubliceerd in Column
  • Lees 1505 keer
terug naar boven